Chop, kery rozbiōł bank
Ôszust, tajny system, niyzwykły tydziyń i piosnka z music-hallu, kero przeżyła ich wszyjskich.

Charles Wells rozbiōł bank w Monte Carlo pŏrã razy w 1891 dziynki seryji szczyńścio i systemowi, kerego nikej niy wyklarowoł. Piosnka napisano ô nim w 1892 zrobiyła z „rozbicio banku” powiedzynie. Tyj samyj zimy stracił czyńść pieniyndzy nazŏd i siedzioł lata w heresztach za ôszustwa.
Fto to bōł
Charles Deville Wells (1841–1922) bōł inżynierym i seryjnym ôszustym, kery zbiyrŏł ôd inwestorōw pieniōndze na wynŏlazki, kerych niy było. We lipcu 1891 prziszeł do Monte Carlo z £4 000 takich pieniyndzy. Bez piyńć dni pŏrã razy rozbiōł bank, kej wyczerpoł rezerwã gotōwki stołu, i podug swojij relacyje wyjechoł z kole £40 000, dzisiej pŏru milijōnōw funtōw.

Co naprŏwdã robiōł
Gŏdoł, iże mŏ niyōmylny system, i nikej niy pedzioł, jaki. Świadki niy widzieli w jego graniu żŏdnego klarownego wzoru i żŏdno wiarygodno relacyjŏ niy podŏwŏ metody; system MartingalestrategijŏMartingaleProgresjŏ, kero podwajŏ zakłŏd po kożdyj przegranyj. Co robi, a czego niy, ôpisuje dziŏł Strategije.Czytej cŏłość →, czynsto wiōnzany z jego mianym, to ino zgadowanie. Niy mŏ to srogego znaczynio: kożdy system na polu zakładōwsprzyntPole zakładōwWydrukowano siatka zakładōw na stole. Tyż: stōł, sukno.Czytej cŏłość → mŏ ta sama ôczekiwano wartośćmatymatykaÔczekiwano wartośćStrzedni wynik na zakłŏd na dłōgo metã. −1/37 stawki przi kożdym standardowym europejskim zakładzie.Czytej cŏłość →, tōż cokolwiek robiōł, wynikym była dłōgo seryjŏ szczyńścio. PrawdopodobiyństwomatymatykaPrawdopodobiyństwoSzansa wyniku, ôd 0 do 1 abo ôd 0% do 100%. Jedyn numer: 1/37 = 2,70%.Czytej cŏłość → seryje szczyńścio tak dłōgij jak jego je małe dlŏ jednego grŏcza i srogie dlŏ tysiyncy, kere przechodzōm bez kasyno za jedyn sezōn. Ftoś musioł zostać Wellsym. Zostoł nim Wells.
Piosnka
„Czowiek, kery rozbiōł bank w Monte Carlo” Freda Gilberta (1892), śpiywano bez Charlesa Coborna, była srogim hitym w londyńskich music-hallach i przeszła do Ameryki. Jeji narrator paraduje po bulwarze z niyzależnōm minōm, a powiedzynie „rozbiōł bank” ôd tamtego czasu znaczy spektakularno wygranõ. Piosnka nic niy gŏdŏ ô drugij wizycie.
Drugŏ wizyta i dalij
Wells wrōciōł na jesiyń tego samego roku i zaś wygroł, a potym stracił czyńść pieniyndzy przi pobycie na zima 1891–92. Pieniyndzmi inwestorōw hojnie płaciōł za luksusowy jacht Palais Royale, kery nikej niy dopłynōł do Monte Carlo. Pod kōniec 1892 francusko policyjŏ chyciyła go w Hawrze, a we marcu 1893 londyński sōnd skŏzoł go za ôszustwo na ŏsiym lŏt ciynżkij roboty. Wyszeł na wolność w 1899, w 1906 dostoł jeszcze trzi lata za inksze ôszustwo, a kole 1911 prowadziōł w Paryżu falszywy bank, kery ôbiecowoł 1% za dziyń, za co trafiōł do francuskigo heresztu. Umrził w Londynie w 1922. Kasyno, kere wypłaciło £40 000 w 1891 i zyskało na reklamie wiyncyj niż tela, zarobiło na nim fest dobrze.
Rodzōny w Hertfordshire.
Patynty i ôszukańcze plany inwestycyjne.
Monte Carlo: pŏrã razy rozbijŏ bank; wygrŏwŏ ≈ £40 000.
Wrŏcŏ; zaś wygrŏwŏ.
Traci czyńść nazŏd. Piosnka, 1892. Jacht, kery nikej niy dopływŏ do Monako.
Skŏzany za ôszustwo w Londynie; ŏsiym lŏt.
Jeszcze jedno ôszustwo, jeszcze trzi lata.
Hereszt we Francyji za ôszustwo bankowe.
Umiyrŏ w Londynie.
Czamu ta historyjŏ mŏ znaczynie
To nojczystszy przipadek systemu, kery „fōnguje”, a potym niy. System nic niy robiōł ani za piyrszym, ani za drugim razym; szczyńście prziszło i poszło, tak jak muszōm podug zajtōw ô wariancyjimatymatykaWariancjaMiara tego, jak szyroko wyniki sie rozłażōm wkoło ôczekiwanyj wartości. Srogo przi jednym numerze, mało przi szansach prostych.Czytej cŏłość →. Kasyno straciło jedyn tydziyń i zyskało legyndã. Kożdy system przedŏwany ôd tamtego czasu mŏ swojigo Wellsa w ôpiniach klijyntōw i kożdy z nich mŏ drugõ wizytã, ô keryj ôpinia nic niy gŏdŏ.
Pytania
Niy ma na to dowodōw przi stołach. Jego ôszustwa były kaj indzij.
Pŏrã milijōnōw funtōw, podug wiynkszości miar.
Kożdy stōł mioł rezerwã gotōwki; kej sie skōńczyła, stōł robiōł przerwã i prziniyszało sie wiyncyj. Kasynu nikej niy brakło pieniyndzy.
Chwila ôddychu

Kasyno straciło tydziyń i kupiło se stolecie reklamy.
Źrōdła
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Trial of Charles Wells, March 1893 (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.